داستان «مسیر یادگیری» در مغز | از تجربههای حسی تا قشر پیش پیشانی
همهی داستانهای یادگیری از یک جا شروع نمیشوند. گاهی از چشمها آغاز میشوند. هنگامیکه تصویری میبینیم یا از گوشها، وقتی صدایی میشنویم. بعضی وقتها از بینی، وقتی بویی تازهای به مشاممان میرسد. گاهی هم از لمس چیزی یا مزهای جدید.
اگر یک تصویر سوژهی ما باشد. داستان یادگیری از چشمها آغاز میشود. پرسش اساسی: یک عکس چگونه وارد مغز میشود؟ سپس چه اتفاقی روی میدهد؟
وقتی به یک عکس نگاه میکنیم، میلیونها ذرهی نور(فوتون) وارد چشم میشوند. سپس این فوتونها به شبکیه میرسند. سپستر سلولهای گیرندهی نوری(میلهای و مخروطی) نور را به پیامهای الکتریکی تبدیل میکنند. درست مانند این که سیمهای برق یک لامپ را روشن میکنند.
در ادامه پیامهای الکتریکی از عصب...
زمان: عنصری فراموش شده در آموزش
همواره به کودکان توصیه میکنیم تاوقتشان را تلف نکند و قدر لحظاتشان را بدانند. زیرا وقت طلاست. اما چرا در سیستم آموزشی «زمان» را به آنها یاد نمیدهیم؟
همچنین از بزرگان شنیدهایم که:«فرصتها چون ابرها در گذرند. پس فرصتهای نیک را دریابید.». حال چگونه انتظار داریم کودکان از فرصتها استفاده کنند؟
درحالیکه نمیدانند: امروز چندم ماه است؟ یا در چه سالی قرار داریم؟ این سال و ماهی که در آن هستیم چه معنایی دارد؟ مناسبتی که امروز سر صف دربارهاش صحبت میشد، از کجا آمده و چه ارزشی دارد؟
تقویم برای کودکان معنایی ندارد. آنها نمیدانند چرا در گاهشمار شمسی سال ۱۴۰۴ است و در گاهشمار میلادی سال ۲۰۲۵. چرا سال میلادی و...
۳ چک لیست برای تغییر سیستم آموزشی
«بازی، زبان کودکان است.»
سیستم آموزشی سنتی شامل: انتقال یکطرفهی محتوا، ارزشیابی نمرهمحور و ساختار خشک کلاسها است. اما این سیستم دیگر پاسخگوی نیاز کودکان نیست. زیرا پژوهشهای علوم تربیتی، روانشناسی رشد و طراحی آموزشی نشان میدهد: یادگیری موثر در بستر بازی اتفاق میافتد: در بستر تعامل، تجربه و کشف.
تغییر سیستم آموزشی از تغییر تکتک ما آغاز میشود. هماکنون این سیستم شامل: وزیر، کتابهای درسی، آموزگاران، مدیران، دانش آموزان و والدین است. پرسش اساسی: ما بعنوان یکی از عناصر این چرخه، چه وضعیتی داریم؟
برای پاسخ به این پرسش نیازمند معیارهایی برای سنجش هستیم. در این مقاله به معرفی ۳ چک لیست میپردازیم. این چک لیستها ویژهی مدیران، مربیان، موسسان مدارس و...
چرا پیشدبستانیها از «باغ کودکی» فاصله گرفتهاند؟
در سال ۱۸۳۷ فردریش فروبل آموزگاری پیشرو از آلمان، مفهومی نو را به جهان آموزش معرفی کرد: Kindergarten یا همان «باغ کودک». در ذهن او کودک نه صرفاً موجودی نیازمند آموزش بلکه انسانی در حال شکوفایی بود. همانند نهالی که برای رشد نیاز به: نور، فضا، مراقبت و فرصت دارد. پیشدبستانی از نگاه او فضایی بود برای: بازی، تجربه، کشف، طبیعتورزی و پرورش چندجانبهی انسان.
مدلی که جلوتر از زمان خود بود
مدرسهای که فروبل طراحی کرد ویژگیهایی داشت که هنوز هم در بسیاری از نظامهای آموزشی رایج نیست:
۱- یادگیری از راه بازی: بازی نه وسیلهای فرعی، بلکه روش اصلی یادگیری بود.
۲- وسایل آموزشی خلاقانه (هدایای فروبل): ابزارهایی ساده ولی دقیق طراحیشده برای تقویت...
بیدارباش آموزشی | وقتی آموزش نیاز به بازنگری دارد
تحولات پرشتاب در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و فناوری «جهان کودکان» را دگرگون کردهاند. کودکان امروز دیگر همان کودکانی نیستند که ما در گذشته میشناختیم. آنها در جهانی متنوع و پرشتاب رشد مییابند.
حال این پرسش اساسی مطرح میشود:
آیا نظام آموزشی ما نیز همراه با این تحولات رشد کرده است؟
آموزش، فراتر از انتقال اطلاعات
در الگوی سنتی آموزش اغلب معادل با «انتقال اطلاعات» تلقی میشود. معلم سخنگوست و کودک، شنوندهای منفعل. این مدل، فرصتی اندکی برای خلاقیت و تجربه باقی میگذارد.
اما در الگوهای نوین تربیتی، یادگیری زمانی ماندگار است که کودک در فرایند یادگیری نقش فعال داشته باشد. کودک نه فقط یادگیرنده بلکه طراح مسیر یادگیری خویش است.
معلم نیز دیگر تنها منتقلکنندهٔ محتوا...
نگاهی نو به نقش مربی، کودک و فضا در آموزش کودکان
در کلاسهایی که آموزش در آنها صرفاً انتقال اطلاعات از یک منبع به ذهن کودک است، چیزی از یادگیری واقعی باقی نمیماند. کودک در جایگاه گیرندهای منفعل مینشیند. سپس منتظر است دانشی از بیرون به او تزریق شود. اما آیا آموزش باید اینچنین باشد؟ آیا رشد، خلاقیت و تفکر انتقادی در چنین مدلی شکل میگیرد؟
برای بازتعریف یادگیری در دوران کودکی، باید به سه عنصر اصلی در فرآیند آموزش توجه داشت: کودک، مربی و فضا. این سهگانه، اگر در تعاملی پویا قرار گیرند میتوانند بستری برای یادگیری عمیق، لذتبخش و ماندگار بسازند. (یادگیری آمیخته با زندگی)
کودک: طراح تجربههای یادگیری
کودک تنها بازیگر عرصهی بازی نیست، بلکه خود طراح آن است. بازیهای خودساخته...
از نظریه تا اجرا || طراحی بازی های آموزشی بر اساس نظریه های روانشناسی
«هر چیز را به هر کسی میتوان آموخت اگر زبان او را بلد باشیم.»*
بازی زبان کودکان است. اما گاهی ساختار آن برای «آموزش» مفید نیست. زیرا ارتباط میان طراحی بازی، یادگیری و روانشناسی به خوبی برقرار نمیشود. در این مقاله میآموزیم: چگونه از نظریههای ۲۰ روانشناس شاخص برای طراحی بازی و یادگیری استفاده کنیم.
طراحی بازی چیست؟
«بازی» زبان کودکان است. اما گاهی ساختار آن برای آموزش، مفید نیست. زیرا ارتباط میان طراحی بازی، یادگیری و روانشناسی به خوبی برقرار نمیشود. در این مقاله میآموزیم: چگونه از نظریههای ۲۰ روانشناس بزرگ برای طراحی بازی و یادگیری استفاده کنیم.
چرا برای «یادگیری» بازی طراحی میکنیم؟
یادگیری نباید تنها انتقال اطلاعات باشد. بلکه لازم است به...
اهمیت بازی و آموزش در بیمارستانهای کودکان: نیازها، تاریخچه و راهکارها
مقدمه
بیمارستانهای کودکان نهتنها وظیفه درمان جسمی بیماران را بر عهده دارند، بلکه باید نقش مهمی در حفظ سلامت روانی، عاطفی و رشد شناختی کودکان ایفا کنند. بازی، آموزش و آگاهی از مراحل رشد کودکان، ابزارهایی ضروری برای تحقق این اهداف هستند.در این مقاله، ضمن بررسی اهمیت آموزش و بازی در بیمارستانها، تاریخچه این رویکرد در جهان، نتایج تحقیقات انجامشده و راهکارهای پیشنهادی برای بیمارستانهای ایران و جهان ارائه میشود.
چرا بازی و آموزش در بیمارستانها اهمیت دارد؟
۱. نیازهای روانشناختی و اجتماعی کودکان در بیمارستان
بستری شدن در بیمارستان میتواند برای کودکان تجربهای استرسزا و ترسناک باشد. تحقیقات نشان میدهند که بازی و آموزش میتوانند:• اضطراب ناشی از درمان را کاهش دهند.• به...
لطفا کوسه نشوید (کوتاه برای مدیران)
مقدمه
تا به حال به این فکر کردهاید که در دنیای پر از رقابت و چالشهای امروز، برای موفقیت باید به کوسه تبدیل شوید؟ شاید این سوال برای بسیاری از ما که درگیر کار و زندگی روزمرهمان هستیم، سوال پیچیدهای باشد. اما در کتابی که اخیراً مطالعه کردم به نام “شنا با کوسهها بدون اینکه خورده بشوید”، نویسنده راهکارهایی ارائه میدهد که به ما یادآوری میکند: شما مجبور نیستید کوسه شوید تا موفق شوید. این کتاب نه تنها رویکردی تازه در مواجهه با چالشها و رقابتها ارائه میدهد، بلکه به ما میآموزد که میتوانیم در دنیای رقابتی امروز، بدون اینکه اصول اخلاقی خود را فدای موفقیت کنیم، به پیشرفت برسیم. و...